Informatie over dit artikel
Titel: ArboProf
Informatiesoort:
Taakgebied: ,
Geactualiseerd: 24 December 2016

Gerelateerde artikelen

Arbobeleid, risico-inventarisatie

Arbowet artikel 5 Inventarisatie en evaluatie van risico's

Jurisprudentie

De inventarisatie wordt niet schriftelijk vastgelegd

Aandachtspunten/Maatregelen

  • De inventarisatie schriftelijk vastleggen. Hiermee wordt bereikt dat geconstateerde knelpunten niet vergeten worden. Tevens wordt bereikt dat een en ander controleerbaar is. Zowel door de eigen werknemers, als door externe instanties zoals de Inspectie SZW.

De inventarisatie is niet VGW-breed

Aandachtspunten/Maatregelen

  • Een inventarisatiemethode gebruiken waarin alle elementen (Veiligheid, Gezondheid, Welzijn en Werktijden) aan bod komen. Niet alle inventarisatiemethoden besteden aandacht aan deze deelgebieden van arbeidsomstandigheden. Hierop moet men bedacht zijn bij het uitvoeren van een inventarisatie.

De inventarisatie is niet volledig

Aandachtspunten/Maatregelen

  • Een methodiek gebruiken die de deelgebieden volledig in kaart brengt. Niet alle inventarisatiemethoden zijn volledig op de deelgebieden.

Er wordt uitsluitend een inspectie verricht

Aandachtspunten/Maatregelen

  • Een methode gebruiken die uitgaat van een gevaarsinventarisatie. In artikel 5 lid 1 van de Arbowet wordt gesproken van het inventariseren van gevaren. Bij een gevaar gaat het om een situatie die de potentie in zich heeft om tot een ongewenst effect te leiden. Denk hierbij aan het werken met een gasoven. Als alles goed functioneert is er niet veel aan de hand, wanneer echter de gastoevoer niet meer deugdelijk is, kunnen er gaslekkages ontstaan. Tijdens een inspectie controleert u alleen of de gastoevoer nog in een goede staat is, bij een gevaarsinventarisatie constateert u dat wanneer de gastoevoer niet deugdelijk is, er een ongewenst effect (brand/explosie) kan optreden.

Er wordt uitsluitend naar de techniek en de gebruikte hulpmiddelen gekeken

Aandachtspunten/Maatregelen

  • Een methode gebruiken die ook kijkt naar de organisatie van de zorg voor arbeidsomstandigheden en het menselijk gedrag. Dat er meer is dan gevaren voortkomend uit de techniek en de gebruikte hulpmiddelen illustreert het volgende voorbeeld. Het werken met toxische stoffen in een volledig gesloten systeem is vanuit de techniek niet gevaarlijk. Er vindt geen blootstelling aan toxische stoffen plaats op de werkplek. Wanneer het systeem echter lekken gaat vertonen kan er wel degelijk blootstelling plaatsvinden. Er moet met andere woorden ook gekeken worden naar voorzieningen die de organisatie getroffen heeft om lekkages te voorkomen c.q. op te sporen, bijvoorbeeld door periodiek onderhoud en periodieke inspecties. Het gevaar schuilt hier dus in de organisatie. Wanneer mensen in dit systeem verkeerde stoffen samenvoegen, kan er een explosie optreden. De gevaarsfactor die hier naar boven komt is die van het menselijk gedrag. Ook aan deze aspecten moet de inventarisatie aandacht besteden.

Niet alle gevaren zijn voldoende diepgaand in kaart gebracht

Aandachtspunten/Maatregelen

  • Alle gevaren voldoende uitdiepen. De inventarisatie mag globaal zijn, tenzij de aard van de risico's een gedetailleerde inventarisatie en evaluatie noodzakelijk maakt. Deze gedetailleerde inventarisatie en evaluatie is noodzakelijk wanneer zonder deze verdieping geen goede maatregelen getroffen kunnen worden om de gevaren te beheersen. In de wet is dit voor een aantal onderdelen reeds bij voorbaat vastgesteld. Hier moet dus per definitie een diepgaander onderzoek plaatsvinden. Het betreft hier de volgende onderwerpen: biologische agentia, fysieke belasting, geluid, straling, toxische stoffen, beeldschermen en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.

De inventarisatie is onvoldoende gedifferentieerd

Aandachtspunten/Maatregelen

  • De inventarisatie differentiëren naar afdeling, werksoort, machines, gebruikte stoffen en bijzondere groepen. Het doel van de inventarisatie is dat er gekomen wordt tot het treffen van maatregelen om de gevaren zo goed mogelijk te beheersen. Dit kan alleen als duidelijk is waar de gevaren zich voordoen. Het geven van een algemene beschrijving van de gevaren in een bedrijf differentieert daartoe onvoldoende. Zo zegt een beschrijving dat de machines in de organisatie soms onvoldoende beschermd zijn niets. Om iets te kunnen verbeteren moet duidelijk zijn welke machines dat zijn. Daarom zal veelal onderscheid gemaakt moeten worden naar afdeling, machine, werksoort (bijvoorbeeld het werk van de monteur in de buitendienst) en de gebruikte stoffen. Daarnaast is het belangrijk te kijken naar bijzondere groepen, zoals jeugdigen, niet-Nederlandstaligen, zwangere vrouwen, ouderen en dergelijke. Deze staan vaak vanwege hun bijzondere positie aan andere gevaren bloot dan de doorsnee medewerker.

De inventarisatiemethodiek is niet gebaseerd op de meest actuele inzichten met betrekking tot arbeidsomstandigheden

Aandachtspunten/Maatregelen

  • Een methodiek gebruiken waarin de actuele inzichten voortdurend verwerkt worden. Het terrein van de arbeidsomstandigheden is sterk in beweging. Actuele inzichten moeten dan ook steeds in het eigen arbobeleid verwerkt worden.

Bij uitvoeren risico-inventarisatie is geen rekening gehouden met ontwikkelingen in ziekteverzuim, ongevallen en beroepsziekten

Aandachtspunten/Maatregelen

  • Bij de voorbereiding van de inventarisatie rekening houden met de ontwikkelingen in het ziekteverzuim, de ongevallen en de beroepsziekten. Deze informatie kan veel vertellen over eventuele problemen binnen de organisatie. Tijdens de risico-inventarisatie kan daar dan specifieke aandacht aan besteed worden. Ontwikkelingen in het verzuim, de ongevallen en de beroepsziekten kunnen nieuwe gevaren aan het licht brengen waarbij men tot dan toe niet stilgestaan heeft.

  • De risico-inventarisatie periodiek evalueren en daarbij, in samenwerking met deskundigen, nagaan welke ontwikkelingen er zijn in de stand van de wetenschappen en de techniek.

Literatuur

  • Arbowegwijzers. Jaarboek voor respectievelijk managers en ondernemingsraden/ VGW commissies. Vakmedianet, Alphen aan den Rijn.

  • Handboek Arbeidsomstandighedenwetgeving, Alphen aan den Rijn.

  • Handboek Arbo en Milieucoördinator, Vakmedianet, Alphen aan den Rijn.

  • Handboek Arbobeleid in de School, Vakmedianet, Alphen aan den Rijn.

  • Mw. drs. A.F. Lenderink, AI-1. Arbo en verzuimbeleid, Sdu, Den Haag, 2011.

  • Daan Speetjens en Walter Zwaard, Ri&E in 100 vragen, Vakmedianet, 2012

  • www.inspectieszw.nl, Website van de Inspectie SZW

  • www.rie.nl, voorbeelden van RIE's voor branches